250 سال پیش از میلاد در چین باستان شاهزاده ای تصمیم یه ازدواج گرفت با مرد خردمندی مشورت کرد و تصمیم گرفت تمام دختران جوان منطقه را دعوت کند تا دختری سزاوار را انتخاب کند.

وقتی خدمتکار پیر قصر ماجرا را شنید بشدت غمگین شد چون دختر او مخفیانه عاشق شاهزاده بود ، دخترش گفت او هم به آن مهمانی خواهد رفت . مادر گفت : تو شانسی نداری ، نه ثروتمندی و نه خیلی زیبا .

دختر جواب داد : می دانم هرگز مرا انتخاب نمی کند ، اما فرصتی است که دست کم یک بار او را از نزدیک ببینم .

روز موعود فرا رسید و شاهزاده به دختران گفت : به هر یک از شما دانه ای می دهم ، کسی که بتواند در عرض 6 ماه زیباترین گل را برای من بیاورد ، ملکه آینده چین می شود .

دختر پیرزن هم دانه را گرفت و در گلدانی کاشت .

سه ماه گذشت و هیچ گلی سبز نشد ، دختر با باغبانان بسیاری صحبت کرد و راه گلکاری را به او آموختند ، اما بی نتیجه بود ، گلی نرویید .

روز ملاقات فرا رسید ، دختر با گلدان خالی اش منتظر ماند و دیگر دختران هر کدام گل بسیار زیبایی به رنگها و شکلهای مختلف در گلدان های خود داشتند .

لحظه موعود فرا رسید شاهزاده هر کدام از گلدان ها را با دقت بررسی کرد و در پایان اعلام کرد دختر خدمتکار همسر آینده او خواهد بود .

همه اعتراض کردند که شاهزاده کسی را انتخاب کرده که در گلدانش هیچ گلی سبز نشده است .

شاهزاده توضیح داد : این دختر تنها کسی است که گلی را به ثمر رسانده که او را سزاوار همسری امپراتور می کند : گل صداقت ...

همه دانه هایی که به شما دادم عقیم بودند ، امکان نداشت گلی از آنها سبز شود.

برگرفته از کتاب پائولو کوئلیو

• -          صداقت يعني دروغ نگوئيم
• -          صداقت يعني بر خلاف حقيقت عمل نكنيم
• -          صداقت يعني از آنچه درست مي پنداريم سرپيچي نكنيم
• -          صداقت يعني در كار ، هيچ گونه فريبي بكار نبريم
• -          صدقت يعني در اصول اخلاقي انسجام داشته باشيم
• -          صداقت يعني پذيرش مسئوليت هر اقدامي كه انجام داده ايم

صادق بودن يعني يكپارچگي و خلوص -  يعني دوري گزيني از حيله گري و گول زدن خود و ديگران – يعني پيرو حقيقت محض و مطلق بودن

صداقت تعيين كننده كيفيت درستكاري است، مشخص كننده درجه پايبندي به اصول است و فاصله بين پندار و كردار را به حداقل مي رساند. انسان صادق صراحت و عدالت را در رفتار با ديگران بكار مي گيرد و از ريا ، دورويي و حيله در قبال ديگران پرهيز مي كند. صداقت يعني آشكار كردن حقيقت و پنهان كردن هر آنچه بنام مصلحت حقيقت ناب را قرباني مي كند.

دويچه ويله : دوشيزه مرسل دختر16 ساله افغان درآلمان درتوسط توسط برادر 23 ساله اش با ضربات کارد به قتل رسيد. ازسال 1996 تا اکنون 48 زن درآلمان دراثراقدام به قتل براي به اصطلاح حفظ عزت خانواده جان شان را ازدست داده اند . قتل هاي ناموسي يکي از مشکلات تکاندهنده زنان و دوشيزگان جوان مسلمان در آلمان است، که زنان و دختران به اتهام لکه دار نمودن حيثيت خانوادگي ويا هم به اتهام رفتار ناپسند و به اصطلاح خلاف موازين اخلاقي مورد نظر و پسند مردان تاريک انديش قربانيان اين کشتار ها اند.

سال 2006 قتل خانم جوان ترکي آيهان سورووکو توسط برادرش مردمان زيادي را تکان داد و اما پس از پژوهش هاي اداره ي جنايي آلمان BKA / Bundeskriminalamt اين تنها حادثه ي نبود بلکه از آغاز سال 1996 ميلادي تا اواسط سال 2005 ميلادي 55 حادثه قتل ناموسي در آلمان درج دفاتر پوليس بوده که 70 قرباني را در خود داشته است. از اين جمع 48 نفر به قتل رسيده و 22 تن ديگر مجروح گرديده اند که در اين جمع زنان افغانستان که در آلمان در مهاجرت بسر ميبرند نيز شامل اند.

اما حادثه تکان دهنده حدود دو هفته پيش بازهم سبب نگراني مهاجران افغان در آلمان گرديد. يعني قتل دوشيزه مرسل شانزده ساله بوسيله ي برادر 23 ساله اش. در برنامه ي اين هفته با يکتن از آشنايان اين دوشيزه مقتول که نخواسته است هويتش افشا شود گفت وشنيدي داريم .

دوشيزه س از شهر هامبورک که از گفتن نامش اباء ورزيد در مورد قتل دوشيزه مرسل گفت که اين مسآله يکي از مشکلاتيست که اکثر دختران و پسران جوان افغانستان در غربت با آن روبرو اند ، يعني تعصب خانوادگي و همچنان حق بيش از حد قايل شدن به مردان خانواده و نيز برادران. وي مي افزايد که در خانواده هاي ما بنابر رسوم و سنت هاي کهنه هر مشکل و برخوردي که اتفاق ميافتد در قدم اول زنان مسوول شمرده مي شوند و تلاش مي شود تقصير را در زنان علامت گذاري نمايند. وي همچنان بيماري هاي رواني افراد و جامعه ي بسته را در اوج گيري چنين مشکلاتي يکي از عوامل ميداند.

جزييات گفتگو با دوشيزه "س" از شهر هامبورگ. دويچه ويله : در ارتباط به کشته شدن دوشيزه مرسل نوجوان از شهر هامبورگ توضیحات دهید. دوشيزه س : بلي تا جايي که من شناخت دارم ، وي شانزده سال داشت با همراه يک پسر افغان دوست شده بود و وي را بسيار دوست داشت و مي خواست همرايش عروسي کند ، اما چنان که ميدانيد ، در فرهنگ افغانستان ، در ازدواج دختران تصميم گير پدر و مادر اند ووالدين نقش بسيار دارند، اما بيشتر برادر ها نظر مي دهند و سهم مي گيرند. در اين مورد نيز ، خانواده ي دختر با اين ازدواج رضايت نداشتند و مي گفتند که " اين پسر را آن قدر نمي شناسند اما دختر قلباً اين پسر را دوست داشت و پسر همچنين به اين دختر علاقه ي بسيار نشان مي داد .

اما برادر دختر ، جواني که قرار معلومات تازه از زندان آزاد شده بود و با اين ازدواج نيز مخالفت داشت ، با نيرنگي خواهرش را پيش خودش فرا مي خواند و مي گويد که : "من در مخالفت با ازداوج شما اشتباه کرده ام ، تو خواهر من هستي ، و اين پسر را که دوست داري مي تواني همرايش ازدواج نمايي ، منتها من مي خواهم با تو آشتي کنم ." دختر هم اعتماد کرده وفکر مي کند که " خوب برادر منست و حال پشيمان شده است ، با قلب پاک نزد وي براي آشتي مي رود. ولي اين برادر به محض اين که دختر را مي بيند ، حدود 20 ـ 22 کارد بروي حواله مي کند ، و دختر هم جا به جا کشته مي شود.

دويچه ويله : اما گفته شده که اين دختر کار هاي ناشايستي مي کرد که سبب خشم برادر شده ، آيا اين مسآله تا چه حد واقعيت دارد ؟ دوشيزه س : من فکر نمي کنم . چنان که شما هم اطلاع داريد ، در فرهنگ ما هميشه وقتي واقعه ي اتفاق مي افتد ، به خصوص در اروپا ، اگر جدايي مي شود ، اگر طلاق رخ مي دهد، اگر درگيريي مي شود ، و يا موضوع ديگر ، هميشه گناه را از زن مي دانند و در مورد مرسل هم مساله همين گونه بوده است ؛ وي هنوز شانزده سال داشت و يک دختر شانزده ساله هنوز طفل است ، چگونه مي تواند در اين سن کم خود کارچنان هايي کرده باشد .

مردم تهمت هايي مي زنند ، چيز هايي ميگويند ، با اين ها فقط خودرا قناعت مي دهند . اما بايد اضافه کنم که اين تنها حادثه نبود ، چنين حوادثي خيلي زياد بين افغان ها تکرار شده ، که مثلاً زن خودرا کشته اند و در نهايت گناه را از زن مي دانند . شايد همان پسر از نظر خانواده ي مرسل خوب نبوده باشد .در نهايت اين موضوعات به فرهنگ خانوادگي بستگي دارد . خيلي از خانواده ها هستند که بين دختر و پسر خيلي تفاوت قايل مي شوند، وبراي پسر ها آزادي هاي زيادي داده مي شود .

مثلي که مي شنويم که مي گويند: " فلان زن بد شده بود " اما هيچ وقت نمي شنويم که بگويند " فلان مرد خراب شده بود " چرا خيلي مرد ها هستند که به خصوص در اين اروپا که خراب شده اند؛ مرد مي رود قمار مي زند ، به جا هاي نا باب مي رود ، نشَئه مي کند و تا زن صدا بلند مي کند ، به اصطلاح دلش را سر زن خالي مي کند و اورا مي زند ، تحقير مي کند . اما از مرد ها هيچ گاهي گفته نمي شود . تا حال حتي که در اروپا هم رسيده اند اما درکرکتر شان تغییر مثبت نیامده است. به دليل اين که زنان هميشه ته دست بوده اند کوشش کرده اند که گناه را سر زن بياندازند .

ولي اين تنها حادثه نبود ، طوري که ما به جريان هستيم ، در همين دوهفته ي اخير حوادث ديگري هم اتفاق افتاده اند ، يعني اين که دو تا از مرد ها زنان خودرا زدند که يکي از آن زنان کشته شد و زن ديگر در حالت کوما يا ( اغماء و بيهوشي ) قرار دارد و به شفاخانه است ، و طوري که امروز هم شنيديم زني هم شوهر خودرا کشته است . بناء به نظر من افغان ها اکثر تکليف رواني پيدا کرده اند ، اما اگر به آن ها گفته شود که به يک روانشناس يا مشاور خانوادگي مراجعه نمايند نمي دانم که چرا آن ها قبول نمي کنند و فکر مي کنند که اگر به روانشناس مراجعه کنند صد در صد باييست سند ديوانگي داشته باشند.

دويچه ويله : به نظر خودت چرا اين مشکل در بين مردم به اين اندازه اوج گرفته است ؟ دوشيزه س : مشکل ! زيرا ما هميشه قصه ي ديگران را مي کنيم ، هيچ وقت از خود نمي گوييم ، به نظر من ما بايد اول از خود شروع نماييم ، مشکلات خودرا رفع کنيم ، اين مشکلات را نبايد اين قدر به درون خود بسپاريم ، زيرا اين همه درد در نهايت همه جمع مي شوند ، تبديل به عقده مي شود يا از طريق بيماري هاي مثل سرطان و تومار بروز مي نمايند ، ويا هم با همين نوع کشت و خون ها ختم مي شود. اين ها به همين دليل است . ما مشکلات خودرا نمي گوييم .

به نظر من در قدم اول کساني که با چنين مشکلاتي روبرو اند بايد خودرا تداوي نمايند ، از روانشناس و مشاور خانواده کمک بگيرند ، زيرا هر مشکلي قابل رفع است و اگر ما خودرا تداوي نماييم هيچگاهي تا اين حد نمي رسيم که همديگر خودرا بکشيم . بازهم تکرار مي کنم که ما افغان ها مشکل خودرا کم مي گوييم ، به درون پنهان مي کنيم ، تا باشد که کسي خبر نشود ، بين خود حل مي کنيم و بلاخره مي بينيم که راه حل مناسب هم نيافته ايم که متآسفانه سر انجام با اين طريق ختم مي شود.

شعارهاي چون دفاع از آزادي زنان ، فيمينيزم ، اعاده حقوق زنان و... موضوعات ايست كه درين چند دهه اخير از جوامع غربي منشأ گرفته و آهسته آهسته دامن به جانب كشور هاي شرقي - افغاني و خصوصأ كشورهاي اسلامي مي گستراند و بعضأ موجب تشنج ها و يا هم نا بساماني هاي را در جوامع شرقي ايجاد و خانواده هاي آرام و زندگي صميمي آن ها را بنام حقوق زن و دفاع ازحقوق زن غير منظم و متشنج ساخته است. اين شعار ها بعضأ موجب خودكشي ، فرار و ... در خانواده ها گرديده است. باوجودي كه افغان ها قبل از اين نيز مدافعان آزادي زنان و حاميان حقوق زنان بوده است كه در برابر زنان از هيچ گونه خود گذري و فداكاري دريغ نكرده و نمي كنند.

شعار هاي اعاده حقوق زنان و دفاع از حقوق و آزادي هاي زنان بنام فيمينيزم زنان و خواهران شرقي را از امتياز جديد وكاغذ پيچي كه از غرب بسته بندي گرديده و به شرق پارسل مي گردد جديدأ برخوردار نمي سازد. چون كه مردان هميشه مطابق توان خانواده ها در خدمت زنان قرار داشته و دارند. از سويی هم زنان جوامع افغاني اكثرأ از زندگي شان راضي هستند، اما ناگفته نبايد گذاشت كه عده ي از مشكلات و خشونت ها در بعضي خانواده ها نه تنها در جوامع شرقي بلكه در جوامع غربي وجود دارند كه اين فقدان رعايت حقوق زن و نقض حقوق زنان در جوامع شرقي به خصوص جامعه افغاني را نشان نخواهد داد. امروز موضوعي اعاده حقوق زنان و دفاع از آزادي هاي زنان در كشور هاي شعار دهنده بيشتر از كشور هاي ديگر نقض و مورد تجاوز قرار مي گيرد و زن را ابرازي جهت تجارت و اعلانات تجارتي شان ساخته و يا زن را بيش از پيش برهنه مي سازد كه اين خود وقار و حيثيت زن را تأمين نه ، بلكه بيش از حد زن را استهزاء ، رسواء و بر شخصيت او لطمه وارد مي نمايد.

موضوعي كه درين نبشته كوتاه خاطر نشان مي گردد خلط دو معني تساوي و تشابه در حقوق زنان مي باشد كه اين در درون قضيه فاجعه آور بوده و هيچ يك از حقوق انساني و فطري زن را به او اعاده نكرده و نخواهد كرد ، نه تنها باعث حفظ وقار و تأمين حيثيت زن نگرديده، بلكه از حيثيت و وقار او در جامعه مي كاهد. چون قوانين و نظام اجتماعي در هر جامعه و كشوري از همديگر متفاوت مي باشد. آيا نظام اجتماعي و فرهنگي جامعه افغاني با نظام اجتماعي و فرهنگي يكي از كشور هاي اروپايی و امريكایي يكسان خواهد بود؟ جواب حتمأ منفي است پس نظام اجتماعي زنان افغان با طرز زندگي زنان كشور هاي ديگر متفاوت خواهد بود. اين جاست كه بادرنظرداشت اصل تساوي و محو تشابه در وظايف و مسئووليت ها حيثيت زن افغان بيش از پيش حفظ و تأمين مي گردد.

اگر از آغاز خلقت فطرت ، سرشت ، عواطف ، احساسات ، ساختمان وجودي - فزيكي و غيره مميزات زن را با مرد مقايسه نمائيم مشخصات فوق الذكر در وجود مرد و زن كاملأ متفاوت مي باشد پس به اين نتيجه مي رسيم كه يگانه راهي كه مي تواند حيثيت‌ ، آبرو و وقار زنان در جوامع بشري و خصوصأ جامعه افغاني را تأمين نمايد، همانا رعايت اصل تساوي و فقدان تشابه در حقوق و سلوك بين زن و مرد است. اين بدين معني است كه ضروريات ، مسئووليت ها ، مكلفيت ها و وظايف زن را مطابق فطرت و نيازمندي هاي زن در چوكات فرهنگ انساني براي زن و مسئووليت هاي مردان را متوجه مردان گرداند كه اين در واقع باعث نظم در جامعه بشري و نظام خانوادگي گرديده و از طرفي هم ما را از سردرگمي و سراسيمگي نجات و فضاي صميميت را در جامعه و ميان خانواده ها تأمين خواهد نمود.

اکثر ما فکر میکنیم نابغه هستیم. با این حال من فکر میکنم نبوغ واقعی در این است که بتوانیم با قرار دادن خود در موقعیت اطمینان کامل به هدایت موثرترین نیروهای با لقوه خود بپردازیم. کار ((بیل گتیز)) زمانی اغاز شد که شاگرد دبیرستان بود و متعهد شد که نرم افزاری که هنوز وجود نداشت برای کامپیوتری که هرکز ندیده بود طراحی کند او به خاطر حس اطمینانش توانست از تمام منابعی که نیاز داشت برای همکاری در طراحی نرم افزار استفاده و کسب ثروت کلانش را اغاز کند .

بدیهی است که زمانی که(( تنها متعهد به دستیابی نتیجه نباشیم بلکه در مورد بدست اوردن ان نیز مطمِن باشیم میتوانیم در هر زمینه ای موفق شویم)) .شما چقدر خود را برای یادگیری این احساس اموزش میدهید؟

در برابر حقیقت شکیبا باش گر چه تلخ و ناگوار باشد . ((امام سجاد ع))

ان کس که حقیقت را نمیداند بی شعور است و انکس که حقیقت را میفهمد ولی باور ندارد تبهکار است. ((برتولت- برشت))

حقیقت بی فایده است اگر به انسان نیاموزد که چگونه باید زیست. ((رابرتسون))

 امام صادق (ع) :

سلام من به ششم ماه فاطمیّ بقیع                                        سلام من به گل یاس هاشمیّ بقیع                یا صادق آل محمّد علیه السلام

حضرت رقیه خاتون(س) :

مثل یک کبوترم ، پر می زنم ، پر می زنم ،پر می زنم امشب                  گفته بابام که بهت سر می زنم ، سر می زنم ، سر می زنم امشب                   دیگه از همسفرها دل می کنم ، دل می کنم ، دل می کنم امشب                   چه خوشه پیش بابام جون کندنم ، جون کندنم ،جون کندنم امشب

حضرت ابالفضل العبّاس (ع): 

عمو عبّاس ، علمت کو ؟ عموی خوبم            عمو عبّاس ، تو نرو تا که پا نکوبم         عمو عبّاس ، تو نرو تا که پا نکوبم          عمو عبّاس ، بی تو قلب حرم می گیره.......

امام حسن مجتبی(ع) :

حسن ، حسن ، شده دینم        حسن ، سجود من است         حسن ، حسن ، شده عشقم             حسن ، وجود من است       حسن ، حسن ، شده ذکرم             به صبح و شام و سحر             که غیر نام  ِ "حسن" بر دلم نمانده دگر                

امام حسین (ع) :

ای اهل حرم ، میر و علمدار نیامد                   سپه دار نیامد ، سپه دار نیامد                     سقّای حسین ، سید و سالار نیامد             علمدار نیامد ، علمدار نیامد        

از طرف علقمه ، بوی گل یاس آمد ، بوی گل یاس آمد                   نفخهء روح افزا از پیکر سقّا آمد ، پیکر سقّا آمد             تو دلربائی ، ابالفضل        تو دلربائی ، ابالفضل                   اُمید مائی ، ابالفضل ، اُمید مائی ، ابالفضل

شام غریبان حسین ، امشب است ، امشب است                 نالهء طفلان حسین ، امشب است ، امشب است                      طفل یتیمی ز حسین ، گم شده ، گم شده                   قامت زینب ز الم ، خم شده ، خم شده          

چو در خیمه، نالهء تو رسید                با دلی آشفته ، دویدم من                 میان ره ، هر دو دست تو را ، روی چشمانِ خود کشیدم من           ابالفضلم ، ای علمدارم ، ای امیر سپاه و برادر من                       

سقّای کودکانم ، بر لب رسیده جانم ـ  بر لب رسیده جانم ـ بر لب رسیده جانم                     جان اخا ، برادر ، از بادهء تو مستم               چه غم ، اگر جدا شد ، از عشق تو دستم        حسین، حسین ، حسین        جا دارد از خجالت ، سقّا اگر بمیرد                    از دست خالی من ، حسین بوسه بگیرد              حسین، حسین ، حسین

حسین جان!                          گویا که کعبه هم ز عزایت به ماتم است                           زیرا که رخت سیه کرده به تن ، خانهء خدا             

السلام على عبد الله بن ‏الحسين             الطفل الرضيع            المرمى الصريع            المشحط دما           المصعد دمه فى السماء              المذبوح ‏بالسهم فى حجر ابيه              لعن الله راميه حرملة بن كاهل الاسدى      

به ابی انت و امّی كه تویی مظهر عشق            عشق را مظهر آثار علی اكبر توست           طفل شش ماه به هنگام شهادت خنديد           آری آنكه بر مرگ زند خنده علی اصغر توست

ای دل تو چه می کنی؟         می مانی یا می روی؟             داد از آن اختیار که تو را از حسین(ع) جدا کند !         این چه اختیاری است که برای روی آوردن بدان باید پشت به ارادهء حق نهاد؟      

حرف دل یک عاشق : یه کربلا داری ، دیوونه ام کرده ارباب               به عشق شش گوشه، دلم پُر درده ارباب              به عشق شش گوشه، دلم پُر درده ارباب               

دلم به عشق یارم گرفته حال و هوایی       نوشته روی قلبم به خط کربُبلایی :                     همه هستیَم حسینه   می و مستیَم حسینه          سروُر لبم حسینه  خواب هر شبم حسینه

امشبي را شه دين در حرمش مهمان است، مكن اي صبح طلوع، مكن اي صبح طلوع         عصر فردا بدنش زير سم اسبان است، مكن اي صبح طلوع، مكن اي صبح طلوع

علي، اي همسفر، كمي آهسته تر، مرا با خود ببر      حبيبي يا حسين       طبيبي يا حسين      اميري يا حسين     حسين جانم حسين       حسين جانم حسين

برادرم قدری آهسته برو از برم               همسفرم ، تو مکن خاک عزا بر سرم                     گفته مادر ، دم آخر بوسه گیرم ز گلویت                       گفته مادر ، دم آخر بوسه گیرم ز گلویت                   برادرم قدری آهسته برو از برم                   همسفرم تو مکن خاک عزا بر سرم                         ای حسینم ، نور عینم ، من فدای گل رویت                    ای حسینم ، نور عینم ، من فدای گل رویت

لیلَة القدر : می جویمت چنان که لب تشنه آب را                    می خواهمت چنان که تن خسته خواب را   

امیری ، حسین                   امیری ، حسین              اُمیدم اینه دستم بگیری                 امیری ، حسین               امیری ، حسین                 اُمیدم اینه دستم بگیری حسین

هر که هستم بین مَردم ، انتسابم با حسینه               سرخوشم من، روز محشر ، چون حسابم با حسینه          مُهر و محرابم حسینه ، جان و جانانم حسینه        کیست مثل من به عالم ، چون که اربابم حسینه         ای حسین جانم حسین         ای حسین جانم حسین           ای حسین جانم حسین

شهادت حضرت علی (ع) :

خداحافظ ، ای نان خشک و نمک                   خداحافظ ، ای غصب گشته فدک                          خداحافظ ، ای صبر لب سوخته                      خداحافظ ، ای خانهء سوخته            خداحافظی می کنم با همه                      که چشم انتظارم بود فاطمه

آن لحظه ای که علی (ع) ـ شکافته فرق ـ در محراب مسجد کوفه به خون غلطید ، رستگاری ظهور کرد

ولادت امام رضا (ع):

بنویسید به روی قبر و روی کفنم                 عاشق و دیوونه ی امام رضا (ع) منم منم

عید سعید فطر :

اللّهم اهل الکبریاءِ وَ العَظمةِ           وَ اهل الجود و الجَبروت                وَ اهل العَفو و الرّحمة     

شهادت جواد الائمه (ع) :

برای جواد الائمه علیه السّلام :         السّلامُ علیکَ یا ابا جَعفَر محمّدَ بن علی ٍ البَرّ التّقی الاِمام الوَفیّ                          السّلامُ علیکَ ایّها الرّضیُ الزّکیُ                     السّلامُ علیکَ یا ولیّ الله                السّلامَ علیکَ یا نجیّ الله              السّلام علیکَ یا سَفیرَ الله         السّلامُ علیکَ یا سِرّ الله           السّلامَ علیکَ یا ضیاء الله               السّلامُ علیکَ یا سَناءَ الله             السّلامُ علیکَ یا کلمة الله      

اللّهمَ صَلّ علی مُحمّد بن علی الامام التّقی النّقی الرضیّ المَرضیّ                 وَ حُجّتِکَ مَن فَوق الارض        وَ مَن تَحتِ الثّری               صَلوة کَثیرة نامیة زاکیَة مُبارکَة مُتَواصلة مُتَرادِفة مُتواترة             کَافضل ما صلّیتَ علی اَحد مِن اَولیائکَ

روز عرفه :

یا مُولای      اَنت الّذی مَننتَ         اَنت الّذی اَنعَمتَ                 اَنت الّذی اَحسنتَ          اَنتَ الّذی اَفضلتَ                اَنتَ الّذی اَکمَلتَ             اَنتَ الّذی رَزقتَ              اَنتَ الّذی وفّقتَ                  اَنتَ الّذی اَعطَیتَ              اَنتَ الّذی اَغنیتَ                  اَنتَ الّذی اَقنیتَ                اَنتَ الّذی اوَیتَ          اَنتَ الّذی کَفیتَ        اَنتَ الّذی هَدیتَ             اَنتَ الّذی عَصَمتَ               اَنتَ الّذی سَترتَ            اَنتَ الّذی  غَفرتَ             اَنتَ الّذی اَقلتَ       اَنتَ الّذی مکّنتَ                اَنتَ الّذی اَعززتَ                   اَنتَ الّذی اَعَنتَ          حسین

مشهور آنست كه ولادت آن حضرت در مدينه در سيم ماه شعبان بوده، و شيخ طوسی ره روايت كرده كه بيرون آمد توقيع شريف به سوی قاسم بن علاء همدانی وكيل امام حسن عسگری عليه السلام كه مولای ما حضرت حسين عليه السلام در روز پنجشنبه سيم ماه شعبان متولد شده پس آنروز را روزه‌دار و اين دعا را بخوان:

اَلّلهُمَّ اِنّي اَسْئَلُكَ بِحَقِ الْمَوْلُودِ في هذَا الَْيَوْم الخ.

و ابن شهر آشوب (ره) ذكر كرده كه ولادت آن حضرت بعد از ده ماه و بيست روز از ولادت برادرش امام حسن عليه السلام بوده و آن روز سه شنبه يا پنجشنبه پنجم ماه شعبان سال چهارم از هجرت بوده، و فرموده روايت شده كه مابين آن حضرت و برادرش فاصله نبوده، مگر به قدر مدت حمل و مدت حمل و شش ماه بوده است.

و سيد بن طاوس و شيخ ابن نما و شيخ مفيد در ارشاد نيز ولادت آن حضرت را در پنجم شعبان ذكر فرموده‌اند ، و شيخ مفيد در مقنعه و شيخ در تهذيب و شهيد در دروس آخر ماه ربيع الاول ذكر فرموده‌اند ، و به اين قول درست می‌شود روايت كافی از حضرت صادق عليه السلام كه مابين حسن و حسين عليهماالسلام طهری فاصله شده و مابين ميلاد آن دو بزرگوار شش ماه و ده روز واقع شده و الله العالم.

مورخين شيعه و سنّی در ولادت امام(ع) اختلافاتی دارند كه ولادت حضرت در چه روزی، چه ماهی و چه سالی بوده است؟ عدّه ای گفته اند امام حسين(ع) سوم يا پنجم شعبان يا پنجم جمادی الاول و يا آخر ربيع الاول سال سوم هجری متولد شده اند. و بالجمله اختلاف بسيار در باب روز ولادت آن حضرتست.

البته همگی بالاتفاق گفته اند امام در طول شش ماه و ده روز تولد يافته اند. چون شيرخوارگی دو سال (بيست و چهار ماه) طول می كشد حضرت صفيه (عمه پيامبر(ص) و على(ع)) می گويد: وقتی حسين(ع) تولد يافت، پيامبر(ع) فرمودند: عمه جان، فرزندم را بياور. عرض كرد: هنوز پاكيزه اش نكرده ام. پيامبر فرمود: آيا تو ميخواهی او را پاكيزه كنی؟ خداوند او را پاكيزه و مطهر به دنيا آورده است. سپس پيامبر(ص) گريه نمودند و فرمودند: خداوند لعنت كند مردمي را كه كشندگان تو هستند. صفيه عرض كرد: كشندگان او چه كسانی هستند؟ فرمود: دنباله گروهی از نسل بني اميه. سپس در گوش راست حضرت اذان و در گوش چپ حضرت اقامه قرائت نمودند.

شيخ طوسی (ره) و ديگران به سند معتبر از حضرت امام رضا عليه السلام نقل كرده‌اند كه چون حضرت امام حسين عليه السلام متولد شد، حضرت رسول صلی الله عليه و آله اسماء بنت عميس را فرمود كه بياور فرزند مرا ای اسماء، اسما گفت آن حضرت را در جامه سفيدی پيچيده به خدمت حضرت رسالت صلي الله عليه و آله بردم، حضرت او را گرفت و در دامن گذاشت و گوش راست و اذان در گوش چپش اقامه گفت،‌پس جبرئيل نازل شد و گفت: حق تعالی ترا سلام مي‌رساند و می‌فرمايد كه چون علی عليه السلام نسبت به منزله هارون است نسبت به موسی (ع) پس او را به اسم پسر كوچك هارون نام كن كه شبير است و چون لغت تو عربی است او را حسين نام كن. پس حضرت رسول صلي الله عليه و آله او را بوسيد و گريست و فرمود كه ترا مصيبتی عظيم در پيش است، خداوندا لعنت كن كشنده او را. پس فرمود كه ای اسماء اين خبر را به فاطمه مگو.

چون روز هفتم شد حضرت رسول صلي الله عليه و آله فرمود كه بياور فرزند مرا چون او را به نزد آن حضرت بردم گوسفند سياه و سفيدی از برای او عقيقه كرد كه يك رانش را به قابله داد و سرش را تراشيد و به وزن موی سرش نقره تصدق كرد و خلوق بر سرش ماليد، پس او را بر دامن خود گذاشت و فرمود ای ابا عبدالله چه بسيار گران است بر من كشته شدن تو، پس بسيار گريست. اسماء گفت: پدر و مادرم فدای تو باد اين چه خبر است كه در روز اول ولادت گفتي و امروز نيز مي‌فرمائی و گريه می كنی، حضرت فرمود كه: می‌گريم بر اين فرزند دلبند خود كه گروهی كافر ستمكار از بنی اميه او را خواهند كشت، خدا نرساند به ايشان شفاعت مرا، خواهد كشت او را مردی كه رخنه در دين من خواهد كرد و به خداوند عظيم كافر خواهد شد، پس گفت خداوندا سؤال می‌كنم از تو در حق اين دو فرزندم آنچه را كه سوال كردم ابراهيم در حق ذريت خود خداوندا تو دوست دار ايشان و دوست دار هر كه دوست می‌دارد ايشان را و لعنت كن هر كه ايشان را دشمن دارد لعنتی چندان كه آسمان و زمين پر شود.

شيخ صدوق و ابن قولويه و ديگران از حضرت صادق عليه السلام روايت كرده‌اند كه چون حضرت امام حسين عليه السلام متولد شد حق تعالی جبرئيل را امر فرمود كه نازل شود با هزار ملك براي آن تهنيت گويد حضرت رسول صلی الله عليه و آله را از جانب خداوند و از جانب خود، چون جبرئيل نازل می‌شد گذشت در جزيره از جزيره‌های دريا به ملكی كه او را فطرس مي‌گفتند و از حاملان عرش الهی بود.

وقتی حق تعالی او را امری فرموده بود و او كندی كرده بود پس حق تعالی بالش را در هم شكسته و او را در آن جزيره انداخته بود پس فطرس هفتصد سال در آنجا عبادت حق تعالی كرد تا روزی كه حضرت امام حسين عليه السلام متولد شد.

و به روايتی حق تعالی او را مخير گردانيد ميان عذاب دنيا و آخرت او عذاب دنيا را اختيار كرد پس حق تعالی او را معلق گردانيد به مژگانهای هر دو چشم در آن جزيره و هيچ حيوانی از آنجا عبور نمی كرد و پيوسته از زير او دود بدبوئی بلند مي‌شد چون ديد كه جبرئيل با ملائكه فرود می‌آيند از جبرئيل پرسيد كه اراده كجا داريد؟ گفت چون حق تعالی نعمتی به محمد صلی الله عليه و آله كرامت فرموده است، مرا فرستاده است كه او را مبارك باد بگويم، ملك گفت ای جبرئيل مرا نيز با خود ببر شايد كه آن حضرت برای من دعا كند تا حق تعالی از من بگذرد. پس جبرئيل او را با خود برداشت و چون به خدمت حضرت رسالت صلی الله عليه و آله رسيد تهنيت و تحيت گفت و شرح حال فطرس را به عرض رسانيد. حضرت فرمود كه به او بگو كه خود را به اين مولود مبارك بمالد و به مكان خود برگردد. فطرس خويشتن را به امام حسين ماليد، بال برآورد و اين كلمات را گفت و بالا رفت عرض كرد يا رسول الله همانا زود باشد كه اين مولود را امت تو شهيد كنند و او را بر من به جهت اين نعمتی كه از او به من رسيد مكافاتی است كه هر كه او را زيارت كند او را به حضرت حسين عليه السلام برسانم، و هر كه بر او سلام كند من سلام او را برسانم، و هر كه بر او صلوت بفرستد من صلوات او را به او می‌رسانم.

و موافق روايت ديگر چون فطرس به آسمان بالا رفت می‌گفت كيست مثل من و حال آنكه من آزاد كرده ی حسين بن علی و فاطمه و محمدم (عليهم السلام).

ابن شهر آشوب روايت كرده كه هنگام ولادت امام حسين عليه السلام فاطمه عليها السلام مريضه شد و شير در پستان مباركش خشك گرديد رسول خدا صلی الله عليه و آله مرضعی طلب كرد يافت نشد پس خود آن حصرت تشريف آورد به حجره فاطمه عليهاالسلام و انگشت ابهام خويش را در دهان حسين می‌گذاشت و او ميیمكيد. بعضی گفته‌اند كه زبان مبارك را در دهان حسين عليه السلام می‌گذاشت و او را زقه می‌داد چنانكه مرغ جوجه خود را زقه می‌دهد تا چهل شبانه روز رزق حسين عليه السلام را حق تعالی از زبان پيغمبر صلی الله عليه و آله گردانيده بود، پس روئيد گوشت حسين عليه السلام از گوشت پيغمبر صلی الله عليه و آله، و روايات به اين مضمون بسيار است.

و در علل الشرايع روايت شده كه حال امام حسين عليه السلام در شير خوردن بدين منوال بود تا آنكه روئيد گوشت او از گوشت پيغمبر صلي الله عليه و آله و شير نياشاميد از فاطمه عليهاالسلام و نه از غير فاطمه.

و شيخ كلينی در كافی از حضرت صادق عليه السلام روايت كرده كه حسين عليه السلام از فاطمه عليهاالسلام و از زنی ديگر شير نياشاميد او را به خدمت پيغمبر صلی الله عليه و آله می‌بردند حضرت ابهام مبارك را در دهان او می‌گذاشت و او می‌مكيد و اين مكيدن او را دو سه روز كافی بود. پس گوشت و خون حسين عليه السلام از گوشت و خون حضرت رسول صلی الله عليه و آله پيدا شد فرزندی جز عيسی بن مريم عليه السلام و حسين بن علی عليهاالسلام شش ماهه از مادر متولد نشد كه بماند، و در بعضی از روايات به جای عيسی يحيی نام برده شده. عَرَبيّه: (قاتل سيّد بحر العلوم است)

لِلّهِ مُرْتَضِعٌ لَمْ يَرْتَضِعْ اَبَداً                     مِنْ ثَدْي اُنْثي وَ مِنْ طه مَراضِعُهُ

 برگرفته از کتاب منتهی الامال، تألیف حاج شیخ عباس قمی

ولادت حضرت ابالفضل العبّاس (ع)

" عباس بن علی بن ابی طالب علیه السلام" در سال 26 هجری متولد شد. مادرش ام البنین بود.
امام علی علیه السلام به برادرش، عقیل، که به انساب و اجداد اعراب آگاه بود، فرمود:« برای من زنی را انتخاب کن که فرزندانی شجاع بیاورد.»
عقیل فاطمه، دختر حزام بن خال ، را معرفی کرد و گفت:« در میان اعراب، شجاع تر از پدران او کسی را نمی شناسم.»
علی علیه السلام با او ازدواج کرد و اوّلین فرزندی که از ام البنین به دنیا آمد عباس علیه السلام بود که او را به سبب زیبایی چهره اش، قمر بنی هاشم لقب داده بودند. کنیه او ابوالفضل بود و ام البنین پس از او سه فرزند به نام های عبدالله بن علی و عثمان بن علی و جعفر بن علی به دنیا آورد.
عباس بن علی چهارده سال با پدرش امیرالمؤمنین و بقیه عمر خویش را در کنار دو برادرش زندگی کرد و هنگام شهادت سی و چهار سال از عمر شریفش گذشته بود. او در شجاعت بی نظیر بود و چنان بلندبالا بود که هنگامی که بر اسب سوار می شد، پای مبارکش به زمین می رسید.

ابصار العین، ص 25

بايد پژوهي موضوع حقوق بشر

1- حقوق بشر و مفاهيم واصطلاحات بر آمده از آن همچون آزادي ، برابري ، حق تعين سرنوشت ، حق رفتار انسان دوستانه ، حتي با مجرمان رعايت حقوق زنان و... ازمهمترين وبغرنج ترين موضوعات واز محور هاي اصلي گفتگو ميان انديشه وران ، سياست مداران وسياست شناسان است . نقش محوري وكاركرد بنيادين حقوق بشر وپسايند هاي سياسي وقضايي آن افزون بر سمت و سو دهي عمل وسياست گذاري داخلي وخارجي كشور ها وشكل گيري نظام هاي مختلف سياسي وقضايي ، روابط بين المللي را نيز هر از چندگاهي دچار تنش وچالش ساخته وآشوب ها وتعارضات پر دامنه اي را سبب گشته است وگاه به مثابه ابزاري دردست قدرتهاي بزرگ وپوشش عملكرد ورفتار توسعه طلبانه وآزمندانه آنها در آمده است . بانيان وتدوين كنندگان اعلاميه حقوق بشر ومنشور بين المللي حقوق بشر ، طبيعت ووجدان اخلاقي انسان است اين ارزشها را فراگير ، جهان شمول وفرافرهنگي قلمداد مي كنند ، در برابر ؛ گروهي از ملت ها ، دولت ها وانديشمندان اديان مانند اسلام ، مسيحيت ، بوديسم ، كنفوسيويسم وانديشه هاي سنتي چيني ، آفريقايي ، حقوق بشر غربي را برآيند سنت ليبراليزم غربي مي انگارد كه با نگرش حقوق بشري دراين فرهنگ ها فاصله بسيار دارد . چگونگي پاسخ به پرسشها يي چون خاستگاه ، منابع ، مباني ، سازگار هاي و نا همخواني ها ي مفاد اعلاميه ومنشور بين المللي حقوق بشر با اسلام وارزشهاي اسلامي از سوي ملت ها وانديشه ورزان مسلمان ، تفاوت رويكرد ها وموضع گيري در برابر حقوق بشر غربي را در پي اورده است .افغانستان درشمار آخرين كشور هاي مسلماني است كه با پرسشهاي پيش گفته در موضوع حقوق بشر ، رو به رو است ، عبور از فضاي جنگ و جهاد ومبارزه عليه اشغالگري وسر انجام تخاصم وتنازع بر سر تصاحب اقتدار وحكومت ( كه نزديك به يك چهارم ازعمر مردمان اين سرزمين را در بر گرفت ) ورويكرد تازه به نظام سياسي ، حقوقي و قانوني متناسب با نيازهاي داخلي  وشرايط فرهنگي وسياسي بين المللي ، مسايل مختلف از جمله موضوع حقوق بشر وجايگاه آن در نظام سياسي ، حقوقي ، قضايي افغانستان وتلايم وتنافر آن با آموزه ها وفرهنگ ديني مردم اين كشور را در صدر موضوعات محور هاي شايسته پژوهش وكندو كاو قرار داده است . نوشتار پيش رو نگاهي دارد به تو ضيح واژگان وتاريخچه اعلاميه ومنشور بين المللي حقوق بشر ، پالسي كشور هاي اسلامي در برابر آن ورويكرد هاي انديشمندان مسلمان،       

2- اعلاميه جهاني حقوق بشر

آنچه كه به نام وعنوان اعلاميه حقوق بشر ياد مي شود ،مجموعه اي از مواد است كه طرح مقدماتي آن پس از جنگ جهاني دوم درسومين اجلاس مجمع سازمان ملل متحد در سپتامبر 1948 مورد بحث واقع شد وسر انجام در ماه قوس 1327 هجري شمسي = با دسامبر 1948 م به وسيله كشور هاي اروپاي غربي وتحت تاثير شعار هاي پس از انقلاب فرانسه وايالات متحده وبا الهان از انديشه هاي متفكران آزادي خواه چون جان لاك انگليسي (1704 -1632 ) منتسكيوي فرانسوي ( 1689 – 1755 ) ژان ژاك روسو (1712 -1778 ) در سي ماده گرد آوري شد وبه تصويب مجمع عمومي سازمان ملل متحد رسيد . اين اعلاميه در تمام هويت خويش وامدار اعلاميه حقوق بشر وشهر وند فرانسه ( 1789 م ) است جز اينكه قرابت بيشتري با سكولاريسم وجدايي از مذهب وباور هاي مذهبي دارد چه در اعلاميه حقوق بشر وشهروند فرانسه از وجود خداوند نام برده شده است : « مجلس ملي در حضور وتحت توجهات خداوند متعال حقوق بشر وشهر وندان را به شرح زير به رسميت مي شناسد ...» اما در اعلاميه حقوق بشر مصوب 1948 به هيچ عنوان نام و يادي از خدا به ميان نيامده است . هنگام بحث در ماده اول اين اعلاميه نما ينده برزيل پيشنهاد كرد كه در بخش دوم ماده يكم كه مي گويد : « همه داراي عقل ووجدان مي باشند و بايد نسبت به يكديگر با روح برادري رفتار كنند » اما نمايندگان بر خي از كشور ها مخالفت كردند وبا اين استد لال كه در اسناد بين المللي نبايد نامي از خدا وحكم الهي برده شود از تصويب پيشنهاد نماينده برزيل جلوگيري كردند .

1-      منشور بين المللي حقوق بشر

همزمان با تصويب اعلاميه جهاني حقوق بشر كه سند تعهد آفرين والتزام آور نبود مجمع عمومي سازمان ملل از كميسيون حقوق بشر خواست كه پيش از نويس ميثاق حقوق بشر وراهكار هاي جدايي آن را در دستور كار خود قرار دهد . پس از مذاكرات ومشاجرات دراز دامن سر انجام وپس از هجده سال از اعلاميه حقوق بشر دو ميثاق تهيه شد ؛ ميثاق بين المللي حقوق مدني وسياسي وميثاق بين المللي حقوق اقتصادي ، اجتماعي وفرهنگي ، هردو ميثاق در شانزدهم دسامبر (1966 م) به تصويب مجمع عمومي سازمان ملل متحد رسيد واز 23مارس 1976 به اجرا گذاشته شد .اين دوميثاق در حقيقت توضيح وگسترش اعلاميه حقوق بشر بود كه حقوق مدني وسياسي اعلاميه در ميثاق بين المللي حقوق اقتصادي ،اجتماعي وفرهنگي آمده است كه در بر دارنده سي ويك ماده ميباشد . تغيير پاره از واژگان ، تفصيل بيشتر وافزايش پاره اي از حقوق ديگر همچون حق خود مختاري ، حق تعيين نظام سياسي وحق بهره وري از منابع طبيعي تفاوت هاي دوميثاق با اعلاميه حقوق بشر است . درلت هاي كه اين دو ميثاق را تصويب وامضا ء كردند به صورت ارادي وقرار دادي متعهد به اجراي مواد آن شدند كه مي بايد هر از چند مدت –معمولا سه سال يكبار- گزارشي ازروند پيشرفت واجراي اين  مواد در كشور خويش را به كميته هاي پيش بيني شده در اين ميثاق ها ارايه دهند . اعلاميه جهاني حقوق بشر وهردو ميثاق پيوست آنرا منشور بين ا لمللي حقوق بشر مي گويند .

2-      دولت هاي اسلامي واعلاميه حقوق بشر

جهان اسلام در واكنش با اعلاميه ومنشور حقوق بشر وبا الگو گيري از آن در صد برآمد تا به گونه مستقل اصول وقواعد حقوقي پذيرفته در اسلام را گرد آوري وطي اعلاميه ومنشوري آنها را اعلام دارد . براي دست يابي بدين هدف تا به اكنون بيش از هفت اعلاميه ويا طرح اعلاميه حقوق بشر اسلامي از سوي مراجع ونهاد هايي چون « شوراي اسلامي اروپا » ، « اجلاس كويت » و« سازمان كنفرانس اسلامي » صادر شده وبالغ بر پنج نمونه قانون اساسي اسلامي انتشار يافته است كه از جمله آنها قانون اساسي منتشر شده از سوي مجمع ا لبوحث الاسلاميه دانشگاه الازهردر (1978 م) همچنين سازمان كنفرانس اسلامي سه اعلاميه در باره حقوق بشر اسلامي منتشر كرده است يكي به نام : « طرح اعلاميه حقوق وتكاليف اساسي انسان در اسلام » كه در سال 1979 در مكه منتشر شد . ديگري به نام : « طرح سندي در رابطه به حقوق بشر  در اسلام » كه در كنفرانس سران سازمان در طايف تصويب ومنتشر شد . سومين اعلاميه در سال 31 ژوئيه – 5 اوت (1990 م ) = 9 -14 محرم الحرام 1411 هجري قمري = 10- 15 اسد 1369 هجري شمسي در نوزدهمين كنفرانس وزراي امور خارجه كشور هاي عضو سازمان كنفرانس اسلامي در قاهره پايتخت كشور مصر طي قطع نامه شماره p  19 /49 مشتمل بر يك مقدمه وبيست وپنج ماده با عنوان اعلاميه اسلامي حقوق قاهره ، تصويب ومنتشر شد . اين اعلاميه نسبت به اعلاميه هاي پيشين جامع ترين ورسمي ترين آنها به شمار مي رود وتا حد زيادي موارد گسست وپيوست حقوق بشر اسلامي وغربي را مي نماياند . جدا از تفاوت هاي كه اعلاميه هاي اسلامي با اعلاميه حقوق بشر غربي دارد اصل واكنش دنياي اسلام در برابر نظام نامه حقوق بشر غربي بيانگر آن بود كه آن اعلاميه با آموزه ها ومعارف اسلامي تطابق وهمخواني تام ندارد واين همان چيزي بود كه در ورايي موضع رسمي وسياسي دولت هاي اسلامي رويكرد گوناگون ومختلفي را در ميان انديشمندان مسلمان دامن زد .

3-      حقوق بشر غربي ورويكرد كلي انديشمندان مسلمان

از آغاز تدوين وانتشار اعلاميه جهاني حقوق بشر تا كنون درميان متفكران وانديشمندان مسلمان سه نگاه ورويكرد نسبت به حقوق بشر غربي شكل گرفته است .

1/5 – نفي گرايان : پاره اي از متفكران مسلمان ديدگاه هاي ارايه شده در اعلاميه حقوق بشر را تنيده هاي عقل خود بنياد بشري وانديشه وروحيه خدا ستيزانه كساني مي انگارند  كه ارتباط انسان را ازسر چشمه هستي بريده واو را در كوير وسنگلاخ پر خطر زندگي ، تنها وبدون رهنمايي كه از فراز چاله ها وچالش را بدو بنماياند رها كرده وعنان سمند سركش انسان برخوردار از اسباب تسلط وتسخير بر طبيعت ودست يافته به رفاه اقتصادي وپيشرفت شگفت اور تكنولوژي را به دست تمايلات وغرايز سيري نا پذير وسر گردان او سپرده است . گزينه وشيوه اي كه سرانجام آن جز گسيختگي نظام اخلاقي فروپاشي نهاد هاي بنيادين وهويت بخش جوامع بشري چون خانواده وسقوط تدريجي وآهسته جوامع به ظاهر متمدن وانسان گرا در مرداب خودپرستي ، سود جويي لذت پرستي وولنگاري نيست . مهمترين وبارز ترين شاهد نفي گرايان نوع نگرش حقوق بشر غربي به آزادي است ؛ چه آزادي هاي مندرج در اعلاميه حقوق بشر آزادي را تاسرحد آزادي در تغيير مذهب ، وتبليغ هر نوع مرام وباور فكري واعتقادي هر چند كه آن باور بت پرستي ، جماد ، نبات ويا پرستش وتقدس دادن به هرچيز ديگر باشد ، گسترش داده است بااين كه در نگرش وحياني واسلامي همانگونه كه انسان نمي تواند وحق ندارد خودكشي كند نمي تواند وحق ندارد به بيراهه وضلالت ره بسپرد اوميبايد از ميان انتخاب هاي گوناگون تنها گزينه اي را برگزيند كه اورا به فلاح ورستگاري وسعادت ماندگارمي رساند . او مي بايد در پرتو راهكرد هاي آخرين پيام آسماني مسير زندگي را بپيمايد كه اگ چنين نكند دچار زيان و خسران بس بزرگ وغير قابل جبران مي گردد: « ومن يتبغ غيرا لاسلام دينا فلن يقبل منه وهو في اي خرة من الخاسرين » ( آل عمران /85 ) هركس كه ديني جز اسلام را برگزيند از او پذيرفته نيست واو خود در عالم آخرت در زمره زيان ديدگان خواهد بود . اسلام دين ومذهب حق را ديانت اسلامي مي داند وساير اديان ومذاهب را در عصر خاتميت نه قابل پذيرش مي داند ونه آنها را بهره مند از حقيقت مي شمارد : « ان الدين عندالله الاسلام ...» (آل عمران /19 ) به يقين دين در نزد خداوند ، همان اسلام است . تغيير راه وروش ديني واسلامي بادين ديگر ويا پشت كردن به اسلام كه خود در آغاز آن را پذيرفته بود گناه بزرگ به حساب مي آيد كه بر اثر آن تمامي كاركرد هاي مثبت او ارزش خود را از دست مي دهد واو به كيفر هميشگي وابدي گرفتار خواهد شد . «ومن يرتدد منكم عن دينه فيمت وهو كافر فاولئك حبطت اعمالهم في الدنيا واي خرة واولئك اصحاب النار هم فيها خالدون » (بقره /217 ) هركس كه ازدين خود باز گردد ودر حال كفر بميرد طاعت او در دنيا وآخرت بر باد مي شود هم آنان ياران دوزخ اند ودر دوزخ همي خواهند بود .

2/5- اثبات گرايان : گروهي از انديشه گران مسلمان حوزه كاركرد عقل ، حيات اجتماعي از جمله حقوق بشر را با حوزه رسالت وآموزه هاي ديني ووحياني در عرصه هاي كاملا متمايز وجدا از همديگر مي شناسند  .چه اديان بيانگر معارف كلي الهي وآموزههاي ديني راهكرد ها روحي ومعنويت در جهت متصل ساختن افراد انساني به وجود متعالي وقدسي است كه به ابعاد حيات اجتماعي وزميني او نمي نگرد وقلمرو زندگي مادي را در نظر ندارد وتدبير امور اين ساحت را به خردو عقل آدمي كه وديعت آفريدگار توانا در نهاد آدمي مي باشد ، وا نهاده است . در باور اينها گيرم كه براي دين رسالت دنيوي وزميني قايل شويم وآموزه هاي را در معارف ديني بيابيم كه صبغه ورنگ دنيوي وماده گرايانه دارد ، گستره كاركرد آنها را مي بايد در افق تاريخ عصر تشريع ونزول آن دين وآموزه هاي آن محدود كنيم ووصف رسالت وكاربرد فرا تاريخي وفرا مكاني را از دوش آنها بر گيريم زيرا كه در زمان نزول اديان ، جوامع انساني در دوره پيش ازبلوغ ومدنيت مي زيسته واز موهبت عقل و خرد تكامل يافته در پرتو تجربه كه قادر بر تدبير وسامان بخشي حيات قرين سعادت ، خوشبختي وشادكامي باشد محروم مانده اند . پروامند ترين كسان در ميان اين گروه آناني هستند كه رسالت و منزلت دين را در مرتبه والاتر از در گير شدن وپرداختن به مسايلي ميداند كه عهده خردو عقل آدميان بر مي آيد وتلاش خرد ورزانه انسانها به سامان رساندن آن اموررا بر مي تابد .

3/5 – اعتداليان : رويكرد سوم به حوزه هاي گسست وپيوست حقوق بشر اسلامي وغربي باور دارد وبر آن است كه كه حقوق بشر ديني واسلامي با آنچه در نظام حقوق بشر غربي آمده است نقطه هاي تلاقي واشتراك وگريز گاهها وگسست هاي دار د كه سبب مي شود انديشمندان نگران از سر نوشت وحقوق بشر وداراي دغدغه صلح جهاني به جنبه ها ي اشتراك حقوق بشر اسلامي وغربي مهر بورزند وبراي جنبه هاي اختلاف واصطكاك اين دو نگرش راه حل وبيرون رفت سراغ بگيرند . چه از يك سو ، جوامع انساني معاصر سر نوشت جداگانه ودوراز هم ندارند از ديگر سوي به همان ميزان كه حقوق بشر سامان يافته در غرب وانديشه غربي داعيه جهان شمولي دارد ، اسلام به همان پايه بل افزون تر وبيشتر از آن به فراگيري وجهان شمولي خويش تاكيد مي ورزند . در چنين موقعيت وفضاي دوراه بيشتر بر سر راه ملت ها وجوامع غربي وشرقي واسلامي نيست ، راه نخست تصلب وتعصب وپافشاري هر يك به فرآورده هاي فكري وباور هاي اعتقادي وديني خويش است، برآيند اين روش چيزي جزتصادم واصطكاك وتقابل ورويارويي قهرآميز وخصمانه نيست . راه وشيوه ديگر ،تحمل وبردباري ودر پيش گرفتن منطق ديالوگ وگفتگو وحرمت گذاري به آراء وديدگاههاي همديگر است بي آنكه هريك بكوشند بازور وابزار هاي دردست داشته ، فكروانديشه وباور هاي خويش را بر ديگر بقبولاند . صلح وهمزيستي مسالمت آميز جهاني جز در پرتو اين روش ومنش ميسر نمي گردد . اين رويكرد كه مي توان آن را قابل دفاع ترين نگره به حساب آورد تلاقي حقوق بشر اسلامي وغربي را در سه بخش منابع ، مباني ومفاد ومواد اعلاميه جهاني ومنشور بين المللي حقوق بشر با آموزه هاي اسلامي وقرآني مي بيند چنانكه گريزگاههاي هريك از ديگري را نيز در همين عرصه ها معرفي مي كند .            

در غم هجر رخ ماه تو در سوز و گدازیم

تا به کی زین غم جانکاه بسوزیم و بسازیم

شب هجران تو اخر نشود رخ ننمایی

در همه دهر تو در نازی و ما گرد نیازیم

آید آن روز که در بازکنی پرده گشایی

تا به خاک قدمت جان و سر خوش بیازیم

به اشارت اگرم وعده دیدار دهد یار

تا پس از مرگبه وجد آمده در ساز و نواییم

گر به اندیشه بیاید که پناهی سا به کویت

نه سوی بتکده رو کرده ونه راهی حجازیم

ساقی از آن خم پنهان که ز بیگانه نهان است

باده در ساغر ما ریز که ما محرم رازیم

زن د رافغانستان ، سمبول و نمادی از رنج و مظلومیت است ، زن تراژدی متداوم و تاریخی کشور پرحادثه وآسیب د یده ی ما است . امواج سهمگین حوادث ، جنگها  آشوبها و نا بسامانیها ، فقر اقتصادی و فرهنگی ، مصائب و آلام ، بیشترین آسیب و زیان را به زنان رسانده است ، زن همواره با فلاکت و سختی ها و شکنجه و حقارت زیسته، محکومیت،زجر،ذ لت و خواری جزء سرنوشت آن بوده است . زن پرنده ی است که سالها متمادی در قفس به سر برده ، رابطه زن و مرد در طول تاریخ کشور ما رابطه برده با مولا و رابطه مالک با مملوک و رابطه ارباب با رعیت بوده است .

زن از ابتدیی ترین حقوق خویش محروم بوده و به عنوان یک انسان مستقل هر گز مطرح نشده است . به زن حتی آنقدر ارزش قیل نمی شده اند که با نام خودش مورد خطاب قرار گیرد، بلکه همیشه مادر فلان پسر یا زن فلان مرد مورد خطاب قرار می گرفته است . زن یک موجود وابسته به مرد بوده ، همیشه به عنوان موجود طفیلی و تبعی در جامعه شناخته می شده است .

زن در حیات سیاسی و اجتماعی کشور حضورش رنگی نداشته و اگر بوده ، صرفاً حضور سمبولیک داشته است .

زن در فامیل موقعیت  ضعیف داشته و مورد خشونت و لت و کوب قرار می گرفته است . بعضی از مردان ، زنان را ملک شخصی و از جمله داریی  و زرخرید خویش می دانند و حق تصمیم گیری و ابراز نظر و اظهار ری را از آنان سلب می نمیند ، کوچکترین نافرمانی و بی اعتنی را اهانت و بی احترامی به خود تلقی نموده و در صدد انتقام بر می یند ، کمترین اشتباه زن در امور فامیلی موجب برانگیخته شدن خشم اعضی فامیل می گردد حتی گریه اطفال ، بعضی از مردان بی عاطفه و نامهربان را عصبانی می نمید و چنین مردانی به خودشان حق می دهند ، پرخاشگری نموده و فضی حاکم برخانواده را آلوده ساخته و زنده گی را بر تمام اعضاء فامیل، مخصوصاً بر زن تلخ نمیند و در بعضی موارد به لت و کوب زنان بپردازند و عرصه ی؛

 زنده گی را چنان بر زن تنگ نمیند که از شیرین ترین ومهمترین حقش یعنی حق زنده گی اش بگذرد و دست به خودکشی بزند .

عدم تکریم و احترام و حتی سلام نکردن زن به مرد در بعضی موارد موجب یجاد عقده و کینه و کد ورت مرد نسبت به زن گردیده و در صدد انتقام بر می ید در بعضی از مردان ین عقده ها متراکم گردیده و یکبارگی خشم شان منفجر شده خشن ترین و غیر انسانی ترین و بی رحمانه ترین و نا رواترین رفتار و اعمال را نسبت به زنان انجام می دهند .

در موارد زیادی زنان بدون اجازه شوهر شان حق رفتن به خانه پدرشان را ندارند ، اگر بروند با برخورد سخت و شدید مواجه می گردند ، به عنوان زنان نافرمان ، خودسر و ولگرد تلقی و شناخته شده ، مورد سرزنش ، لت و کوب و رفتار خشونت آمیز شوهر ، نزدیکان و اقوام همسر شان قرار می گیرند .

لت و کوب کردن و خشونت جسمی علیه زن ، توهین و تحقیر کردن زنان در جامعه ما به عنوان یک عرف اجتماعی و پذیرفته شده در آمده است . جامعه نیز به مردان حق می دهند که مردان نسبت به زنان شان پرخاشگری نموده و در مواردی به لت و کوب زنان بپردازند .

خشونتهی جسمی و روانی علیه زنان می توانند از مهمترین عوامل خودسوزی فزینده اخیر محسوب گردند .

عامل مهم دیگر که می تواند موجب خودسوزی گردد ازدواجهی اجباری و با فاصله هی سنی زیاد و نا مناسب است .

در اسلام شرط صحت عقد نکاح ، رضیت زوجین است ، امروزه مشاهده می شود در جامعه ما که بعضی از افراد ، دختران و خواهران شانرا در بد ل اخذ پول به نکاح کسانی در می آورند که دختران ،آن مردان را اصلاً ندیده اند و یا اگر دیده اند به خاطر کهولت سنی مردان ، عد م سنخیت و یا عوامل دیگر حاضر نیستند با آنان ازدواج نمیند . عدم تناسب روحیات زن و مرد و عدم کفائت ، زنده گی نا مناسب را به بار می آورد و موجب انهدام کانون خانواده میگردد .

قبل از طلوع اسلام در شبه جزیره عربستان ، زنان از ارث و مهر محروم بودند و پس از فوت شوهر شان از جمله ماترک مورث به ورثه به ارث می رسیدند و با اجبار و اکراه به عقد نکاح ورثه و یا کسی دیگر در آورده می شد ند .

اما اسلام تحول عمیق در وضعیت زنان به وجود آورد ، رضیت زنان را شرط اساسی صحت عقد ازدواج اعلام نمود ه و فرمود ه است : یا یهاالذین امنو لیحل لکم ان ترثو ا لنسأ کرهاً : ی مردمی که به قرآن و پیا مبر یمان دارید ، بید بدانید که بری شما روا نیست که زنان مورث تان را به ارث ببرید ( جبراً به نکاح در آورید یا بدهید ) در حال که خود آن زنان میل ندارند همسر شما با شند . به ارث رسیدن زن در جامعه ما ، تحقیر و اهانت به شخصیت و کرامت انسانی زن است و یکی از بدترین و آزار دهنده ترین رفتار و اعمال جسمی و روانی علیه زنان و نا دیده انگاشتن حق انتخاب در امر ازدواج آنان است .

معاوضه دختران نیز حق انتخاب را از جوانان سلب می نمید، نابسامانی، معارضه و نزاعهی فامیلی را به دنبال دارد ،  که کمترین اختلاف در یکی از طرفین موجب سریت به طرف دیگر شده و سبب بروز کشمکش گردیده  و در صد د انتقام گیری از دختر  دیگرطرف معاوضه بر می یند .

نکاح اجباری و معاوضه دختران و قرار دادن مهریه را بدل گیری در اسلام تحریم گردیده است اما متا سفانه در افغانستان وجود دارد و حرمت ، کرامت و ارزش انسانی زن را تنزل می دهد ، د ختران را به عنوان یک کالا مورد معامله و معاوضه قرار می دهند . که چنین ازدواجی سر انجام خوبی را به دنبال نخواهد داشت و موجب تضیع حقوق و بی حرمتی به زن و خواست اوست .

یکی از ستمهی که بر زن وارد میگردد قرار گرفتن زن به عنوان بدل الصلح در نزاعها و کشمکشهی است که پدر د ختر یا برادرانش گرفتار شده است ، قربانی اصلی ین گونه نزاعها د ختر است که به عنوان گرو و خونبها در اختیار وارثین مقتول قرار می گیرد و خانواده مقتول همیشه با د ید تحقیر آمیز و خصمانه به او می نگرد . زن ین موجود مهربان مورد بی مهری قرار گرفته ، زنده گی اش تیره و غمبار میگردد و ابر سیاه نگون بختی بر او سیه افگنده با رنج و ذلت و غم هم آغوش میگردد .

هر یک از عوامل مذ کور منفرداً یا به اجتماع سبب حوادث المبار و غم انگیز خود سوزی زنان می گردند. بید دولت ، نهاد ها افراد د لسوز و مئوثر تدابیر سنجیده و مراکز رهنمائی و مشاوره ، معاونت ومعاضدت قضائی بری زنان در نظر گیرند تا مظا لم ، تبعیضات و نابرابریها از بین برده شود و شاهد ریخته شدن اشک دختران و زنان نبا شیم، ا مید و عشق به زنده گی را در میان آحاد افراد جامعه بالاخص زنان  بوجود آورده ، شاهد به آتش سوختن زنان و دختران نبا شیم .

 بدلیل و علل وعوامل مختلف متا سفانه درین اواخر شاهد وقیع دردناک وغم انگیز خود سوزی در حوزه غرب افغانستان بوده یم  . دفتر سا حوی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستادر هرات بادرک ین واقعیت  تلخ وناگوار که حوادث خود سوزی درحوزه غرب کشور سیر صعودی داشته وبه طور متناوب عده ی ازهموطنان مارا به قر با نی می گیرد ، درصد د بر آمد تا برحسب وظیفه خو یش که همانا  مهمتر ین آن د فاع از حق حیات افراد است ، سمینا ری به منظوری ریشه یا بی علل ین معضل بزرگ اجتماعی وارئه را ه حل بری آن ،   با حضوری تعدادی از علما، اند شمندان، اسا تید پو هنتون، حقوقدانان وجوانان در هرات بر گزار نما ید .    

سمینار مذ کور در 30 و29 میزان 1382مطابق22و  21اکتوبر2003 در هرات دا یر گرد ید، مقالات ارزشمندی  قرا ئت گرد ید مجموعه مقالات طبع ونشرگرد ید امید آنکه مطالعه آنها مفید و مؤثر واقع گردد.

• ویکتور هوگو
  

  مادر

• «استوارتر از همه پیوندها، پیوندی است که در میان مادر و فرزند برقرار است.»
  • سعید نفیسی

• «اگر مادر نباشد، جسم انسان ساخته نمی‌شود و اگر کتاب نباشد، روح انسان پرورش نمی‌یابد.»
  • پلوتارخ

• «ای پدر و مادر، ای گم‌شدگان عزیز، من همه‌چیز خود را به شما مدیون هستم.»
  • لویی پاستور

• «ای مادر، تو مانند ستاره مقدس در آسمان ابدیت، ثابت و درخشان خواهی ماند.»
  • کارل ایمرمان

• «این یک قاعده کلی است که همهٔ مردان برجسته، عوامل برتری خود را از مادرانشان به ارث می‌برند.»
  • ژول میشله

• «با پدر و مادر خود چنان رفتار کن که از فرزندان خود توقع داری.»
  • سقراط

• «بچه‌ها تا کوچکند به ‌پدر و مادرشان مهر می‌ورزند، وقتی بزرگ شدند آن‌ها را به‌ محاکمه می‌کشند و گاهی نیز مورد عفو قرار می‌دهند.»
  • اسکار وایلد

• «تار و پود روح مادر را از مهربانی بافته‌اند.»
  • رالف والدو امرسن

• «تمام دخترها مثل مادرشان می‌شوند، چه فاجعه بزرگی برای دختر‌ها؛ هیچ مردی مثل مادرش نمی‌شود، چه فاجعه بزرگی برای پسرها.»
  • اسکار وایلد

• «در هرجا نیک و بد اعمال کودک مربوط به مادر است.»
  • ناپلئون بوناپارت

• «سرنوشت آینده یک کودک همیشه کار مادر است.»
  • ناپلئون بوناپارت

• «صالح‌ترین فرزندان آن‌هایی هستند که با اعمال خود باعث افتخار پدر و مادر خود شوند.»
  • ویکتور هوگو

• «کنار امیر دراز می‌کشم. حالا نه برایش زنم، نه مادر، نه خواهر. هیچ ربطی به هم نداریم.»
  • فریبا وفی

• «کمال زن در مادری است، زنی که مادر نیست، موجود ناقصی است.»
  • انوره دو بالزاک

• «مادر آهن‌ربای قلب و ستاره قطبی چشم کودک است.»
  • جورج هربرت

• «مادر، سازنده جهان و تابلوی آفریدگار است.»
  • بتهوفن

• «مادر شاهکار طبیعت است.»
  • یوهان ولفگانگ گوته

• «مادرشدن مرحلهٔ کمال زن است.»
  • الکساندر دوما

• «مادر یگانه موجودی است که حقیقت عشق پاک را می‌شناسد.»
  • انوره دو بالزاک

• «مردان همانند که مادرانشان ساخته‌اند، آیا می‌شود از یک کارگاه کرباس‌بافی خواست که شال کشمیر ببافد؟»
  • رالف والدو امرسن

• «من از عشق بدم می‌آید برای این‌که یک‌بار عاشق شدم و مادرم را فراموش کردم.»
  • مارک تواین

• «می گویند: احتیاج مادر اختراع است! اما مادربزرگ بدبختی هم هست.»
  • ژان پل

• «زادگاه مرد، مادر دوم اوست.»
  • قابوس‌نامه

• «هروقت مادر فاسد شد، نسل نیز فاسد میگردد.»
  • ساموئل اسمایلز

• «هیچ‌چیز به قدر دیدن یک مادر با بچه‌اش روح‌پرور نیست و هیچ‌چیز حس حرمت و تقدیس ما را هنگام تماشای مادری‌ که بچه‌هایش وی را احاطه کرده‌اند، بیدار نمی‌کند.»
  • یوهان ولفگانگ گوته

• «هیچ‌گاه در زندگی نمی‌توانید محبتی بهتر، بی‌پیرایه‌تر و واقعی‌تر از محبت مادر خود بیابید.»
  • انوره دو بالزاک

• «یک مادر خوب به صد استاد و آموزگار می‌ارزد.»
  • جورج هربرت

از استاد هندسه پرسيدند عشق چيست؟ گفت:نقطه اي که حول نقطه ي قلب جوان ميگردد.

از استاد تاريخ پرسيدن عشق چيست؟ گفت…

گفت : سقوط سلسله ي قلب جوان.

از استاد زبان پرسيدند عشق چيست؟ گفت:همپاي love است .

از استاد ادبيات پرسيدند عشق چيست؟ گفت : محبت الهيات است .

از استاد علوم پرسيدند عشق چيست؟ گفت : عشق تنها عنصري هست که بدون اکسيژن مي سوزد.

از استاد رياضي پرسيدند عشق چيست؟ گفت : عشق تنها عددي هست که پایان ندارد .

ای شاهد قدسی که کشد بند نقابت               وای مرغ بهشتی که دهد دانه و آبت

خوابم بشد از دیده درین فکر جگرسوز            کاغوش که شد منزل أسایش و خوابت

درویش نمی پرسی و ترسم که نباشد            اندیشه آمرزش و پروای ثوابت

راه دل عشاق زد آن چشم خماری             پیداست از این شیوه که مست است شرابت

تیری که زدی بردلم از غمزه خطارفت           تاباز چه اندیشه کند رای صوابت

هر ناله و فریاد که کردم نشنیدی              پیداست نگارا که بلند است جنابت

دوراست سر آب از این بادیه هشدار            تا غول بیابان نفریبد به سرابت

تا در ره پیری به چه آیین روی ای دل             باری به غلط صرف شد ایام شبابت

ای قصر دل افروز که منزلگه انسی                 یارب مکناد آفت ایام خرابت

حافظ نه غلامیست که از خواجه گریزد        صلحی کن و باز آ که خرابم زعتابت

گفتم ای سلطان خوبان رحم کن بر این غریب      گفت در دنبال دل ره گم کند مسکین غریب

     گفتمش مگذر زمانی گفت معذورم بدار          خانه پروردی چو تاب آرد غم چندین غریب

  خفته بر سنجاب شاهی نازنینی را چه غم       گر زخار و خاره سازد بستر و بالین غریب

ای که در زنجیر زلفت جای چندین آشناست      خوش فتاد آن خال مشکین بر رخ رنگین غریب

می نماید عکس می در رنگ و روی مهوشت          همچو برگ ارغوان بر صفحه نسرین غریب

 بس غریب افتاده است آن مور خط گرد رخت        گرچه نبود در نگارستان خط مشکین غریب

   گفتم ای شام غریبان طره شبرنگ تو            در سحر گاهان حذر کن چون بنالد این غریب

     گفت حافظ آشنایان در مقام حیرتند            دور نبود گر نشیند خسته و مسکین غریب

             می چکد ژاله بر رخ لاله                    المدام المدام یا احباب

    می وزد از چمن نسیم بهشت                    هان بنوشید دم به دم می ناب

 تخت زمرد زده است گل به چمن                     راح چون لعل آتشین در یاب

            در میخانه بسته اند دگر                      افتتح یا مفتح الابواب

        لب و دندانت را حقوق نمک                     هست بر جان و سینه های کباب

  این چنین موسمی عجب باشد                     که ببندند میکده به شتاب

               بر رخ ساقی پری پیکر                     همچو حافظ بنوش باده ناب     

        عزم دیدار تو دارد جان بر لب آمده               باز گردد یا براید ؟ چیست فرمان شما

کس به دور نرگست طرفی نیست از عافیت          به که نفروشند مستوری به مستان شما

بخت خواب آلود ما بیدار خواهد شد مگر               زان که زد بر دیده آبی روی رخشان شما

با صبا همراه بفرست از رخت گلدسته ای             بو که بویی بشنوم از خاک بستان شما

        عمرتان باد و مراد ای ساقیا بزم جم            گر چه جام ما نشد پر می به دوران شما

      دل خرابی می کند دلدار را آگه کنید               زینهار ای دوستان جان من و جان شما

کی دهد دست این غرض یارب که همدستان شوند         خاطرمجموع مازلف پریشان شما

دور دار از خاک و خون دامن چو برما بگذر                کاندرین ره کشته بسیارند قربان شما

     ای صبا با ساکنان شهر یزد از ما بگو               کای سرحق ناشناسان گوی چوگان شما

   گر چه دوریم از بساط قرب همت دور نیست            بنده شاه شماییم و ثنا خوان شما

   ای شهنشاه بلند اختر خدا را همتی                    تا ببوسم همچو اختر خاک ایوان شما

    می کند حافظ دعایی بشنو آمینی بگو                  روز ما باد شکر لعل افشان شما

ما منتظر نظرات و پیشنهادات سالم شما در رابطه به بهبود و اضافه نمودن موضوعات جدید می باشیم امیدوارم با دادن نظریات سودمند تان ما را همکاری نمایید.

البته مطالب می توانند فرهنگی، علمی و اجتماعی باشد.

         ما در پیاله عکس رخ یار دیده ایم                   ای بی خبر زلذت شر مدام ما

  هر گز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق              ثبت است بر جریده عالم دوام ما

       چندان بود کرشمه و ناز سهی قدان                 کاید به جلوه سرو صنوبر خرام ما

            ای باد اگر به گلشن احباب بگذر                 زنهار عرضه ده بر جانان پیام ما

         گو نام ما زیاد به عمدا چه می بری                خود آید آنکه یاد نیاری زنام ما

مستی به چشم شاهد دلبند ما خوش است            زان رو سپرده اند به مستی زمام ما

    ترسم که صرفه ای نبرد روز باز خواست                 نان حلال شیخ ز آب حرام ما

       حافظ زدیده دانه اشکی همی فشان                 باشد که مرغ وصل کند قصد دام ما

             دریای اخضر فلک و کشتی هلال                 هستند غرق نعمت حاجی قوام ما

ما مریدان رو بسوی کعبه چون آریم چون              رو بسوی خانه خمار دارد پیر ما

در خرابات طریقت ما به هم منزل شویم               کاین چنین رفته ست در عهد ازل تقدیر ما

عقل اگر داند که دل در بند زلفش چون خوش است     عاقلان دیوانه گردند ار پی زنجیر ما

روی خوبت آیتی از لطف برما کشف کرد          زان زمان جز لطف و خوبی نیست در تفسیر ما

   با دل سنگینت آیا هیچ در گیرد شبی                 آه آتشناک و سوز سینه شبگیر ما

   تیر آه ما ز گردون بگذرد حافظ خموش               رحم کن بر جان خود پرهیز کن از تیر ما  

        ز رقیب دیو سیرت به خدای خود پناهم                   مگر آن شود شهاب ثاقب مددی دهد خدا را

          مژه سیاهت ار کرد به خون ما اشارت                    ز فریب او بیندیش و غلط مکن نگارا

           دل عالمی بسوزی چو عذار بر فروزی                    تو از این چه سود داری که نمی کنی مدارا

 همه شب دراین امیدم که نیسم صبحگاهی                   به پیام آشنایان بنوازد آشنا را

 چه قیامت است جانا که به عاشقان نمودی                   دل و جان فدای رویت بنما عذار ما را

 به خدا که جرعه ای ده تو به حافظ سحر خیز                   که دعای صبحگاهی اثری کند شما را

     شکر فروش که عمرش دراز باد چرا                       تفقدی نکند طوطی شکر خا را

    غرور حسنت اجازت مگر نداد ای گل                      که پرسشی نکنی عندلیب شیدا را

  به خلق و لطف توان کرد صیداهل نظر                      به بند و دام نگیرند مرغ دانا را

ندانم از چه سبب رنگ آشنایی نیست                     سهی قدان سیه چشم ماه سیما را

      چو با حبیب نشینی و باده پیمایی                     به یاد دار محبان باد پیما را

جز این قدر نتوان گفت در جمال تو عیب                    که وضع مهر و وفا نیست روی زیبا را

    در آسمان نه عجب گر به گفته حافظ                    سرود زهره به رقص آورد مسیحا را

دلم زصومعه بگرفت و خرقه سالوس         کجاست دیر مغان و شراب ناب کجا

چه نسبت است به رندی صلاح و تقوا را         سماع وعظ کجا نغمه رباب کجا

ز روی دوست دل دشمنان چه در یابد             چراغ مرده کجا شمع آفتاب کجا

چو کحل بینش ما خاک آستان شماست          کجا رویم بفرما از این جناب کجا

مبین به سیب زنخدان که چاه در راه است          کجا همی روی ای دل بدین شتاب کجا

بشد که یاد خوشش باد روزگار وصال                 خود آن کرشمه کجا رفت و آن عتاب کجا

قرار و خواب ز حافظ طمع مدار ای دوست           قرار چیست صبوری کدام و خواب کجا